Ħaż-Żebbuġ (Città Rohan)

Dħul

Print this page

L-isem tal-belt ifisser dak li hu bil-Malti - żebbuġ, u ġej mill-imsaġar kbar taż-żebbuġ li kien hemm fil-lok u madwar il-post fejn inbiet il-knisja u ċ-ċentru tal-belt. Il-belt ingħatat it-titlu ta’ Città Rohan mill-Gran Mastru Emmanuel de Rohan-Polduc fl-1777. Kif kienet id-drawa dak iż-żmien f’okkażjonijiet bħal dawn, il-poplu ta’ Ħaż-Żebbuġ bena mina fid-daħla tal-belt tiegħu biex ifakkar il-bidu tal-istatus tagħha bħala belt. Dan il-bieb, magħruf min-nies tal-lokal bħala"Il-Bieb il-Ġdid" għadu hemm sallum.

Fl-1380 il-knisja ddedikata lil San Filep ta’ Agira nbniet f’Casal Zebbugi, medda art li tinsab f’nofs il-komunitajiet żgħar li żviluppaw matul l-okkupazzjoni Għarbija ta’ qabel f’Malta, jiġifieri Ħal Dwin, Ħal Muxi u Ħal Mula li eventwalment spiċċaw magħqudin flimkien u ffurmaw il-villaġġ magħruf sallum bħala Ħaż-Żebbuġ. Il-knisja parrokkjali, fuq disinn ta’ Tumas Dingli, inbniet tard fis-sbatax-il seklu minflok knisja oħra qadima. L-istatwa ta’ San Filippu mill-iskultur Luigi Fontana, saret fl-1864.

Malta għanda ħafna fdalijiet arkeoloġiċi u Ħaż-Żebbuġ mhux eċċezzjoni. Ta ismu għal perjodu ta’ żmien preistoriku meta l-fuħħar ta’ ċertu tip mhux magħruf qabel instab f’oqbra fl-inħawi magħrufa bħala Ta’ Trapna. Sejbiet arkeoloġiċi ta’ wara mibnija madwar l-istess żmien kien bħala konsegwenza magħrufa bħala l-fdalijiet tal-fażi taż-żebbuġ. Oqbra Puniċi u Feniċi jinsabu mxerrda wkoll flimkien ma’ numru żgħir ta’ radet tal-karettuni u fdalijiet oħra.